του Φίλιππου Γιαμαλή
Η Ελευθερία δεν έχει μόνο ένα «χρώμα». Για τον καθένα μας σημαίνει κάτι διαφορετικό. Για κάποιους είναι πράξεις, για μερικούς ένα συναίσθημα, για άλλους ένα όνειρο που ακόμα δεν έχει πραγματοποιηθεί. Κι αυτό καθιστά τη λέξη και το νόημά της τόσο μοναδικά που τα επιζητούμε σε όλη μας τη ζωή.
Από τη μικρή μας ηλικία συνδέουμε την έλλειψη Ελευθερίας με κάποια μορφή φυλακής. Καθώς μεγαλώνουμε, όμως, συνειδητοποιούμε ότι έχει ένα διαφορετικό νόημα, συνδεδεμένο περισσότερο με την καθημερινότητά μας. Για έναν νέο, Ελευθερία σημαίνει να μπορεί να καθορίσει το μέλλον του, να πάρει αποφάσεις μόνος του και να χαράξει τον δικό του δρόμο.
Στα επόμενα χρόνια, η Ελευθερία αποκτά πια ένα βαθύτερο νόημα. Οι ενήλικες συχνά τη βρίσκουν μέσα στον ελεύθερο τους χρόνο – με ή χωρίς την οικογένειά τους – όπου είναι απαλλαγμένοι από τις καθημερινές τους υποχρεώσεις. Από την άλλη πλευρά, οι ηλικιωμένοι συνδέουν, συχνά, την Ελευθερία με την πνευματική ή σωματική ανεξαρτησία. Ο χρόνος με τον οικογενειακό τους κύκλο
χωρίς άγχος και πίεση ή η άσκηση δραστηριοτήτων που τους θυμίζουν τα νεανικά τους χρόνια, για παράδειγμα, σπάνε τους περιορισμούς της ηλικίας και προσδίδουν συχνά ένα πραγματικό αίσθημα Ελευθερίας. Ωστόσο, η σημασία αυτής της έννοιας δεν εξαρτάται μόνο από την ηλικία, αλλά και από την προσωπικότητα και το περιβάλλον του κάθε ατόμου.
Η Ελευθερία είναι ακόμη το διαχρονικό και επίκαιρο αίτημα της κάθε γενιάς. Για τους φοιτητές του Πολυτεχνείου ή τους συμμετέχοντες στη Γαλλική επανάσταση είχε ένα πολύ πιο ισχυρό αντίκτυπο. Σίγουρα δεν βρισκόταν τυχαία στο Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία ή στο Ελευθερία – Ισότητα – Αδελφοσύνη. Για τους φοιτητές το 1973 σήμαινε αγώνα ενάντια στη δικτατορία, ήταν η φωνή των ανθρώπων που δεν ήθελαν να παραμείνουν άλλο κρυμμένοι στη σιωπή.
Από την άλλη πλευρά, στη Γαλλική Επανάσταση η Ελευθερία εξέφραζε την απελευθέρωση από την εξουσία του βασιλιά και τις
κοινωνικές ανισότητες.
Πάντως σε κάθε περίπτωση, για όλους όσοι πολέμησαν, όπως γράφει και ο Γιάννης Ρίτσος, η Ελευθερία ήταν ο λόγος που έζησαν, πέθαναν και αναστήθηκαν. Τελικά η Ελευθερία δεν είναι μία, είναι τόσες όσοι και οι άνθρωποι.
Μια λέξη με χίλιες έννοιες.
Μια λέξη που έχει τη δύναμη να ξαναχτίσει τις ζωές μας.
Μια λέξη για την οποία πέθαναν τόσοι και γι’ αυτό αξίζει να την τιμούμε!