Μεταπηδήστε στο περιεχόμενο

Wer zu Hause bleibt: Όποιος σπίτι μένει (Bertolt Brecht, 1936)

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Χατζηβασιλειάδου Δέσποινα, ΠΕ07, Γερμανικών

Wer zu Hause bleibt, wenn der Kampf beginnt
und lässt andere kämpfen für seine Sache
der muss sich vorsehen: denn
wer den Kampf nicht geteilt hat
der wird teilen die Niederlage.
Nicht einmal den Kampf vermeidet
wer den Kampf vermeiden will: denn
es wird kämpfen für die Sache des Feinds
wer für seine eigene Sache nicht gekämpft hat.

Όποιος σπίτι μένει σαν αρχίζει ο αγώνας
κι αφήνει άλλους ν’ αγωνιστούν για την υπόθεσή του
πρέπει προετοιμασμένος να ’ναι: γιατί
όποιος δεν έχει τον αγώνα μοιραστεί
θα μοιραστεί την ήττα.
Ούτε καν αποφεύγει τον αγώνα
αυτός που θέλει τον αγώνα ν’ αποφύγει: γιατί
θ’ αγωνιστεί για την υπόθεση του εχθρού
όποιος για τη δική του υπόθεση δεν έχει αγωνιστεί.

Το παραπάνω ποίημα είναι απόσπασμα από το θεατρικό έργο του Bertolt Brecht «Καντάτα για τον Κόλομαν Βάλις» (Koloman Wallisch Kantate). Πρόκειται για ένα έργο που αφηγείται την αληθινή ιστορία του Koloman Wallisch, ενός εργάτη και σοσιαλιστή ηγέτη στην Αυστρία τη δεκαετία του 1930. Ο Wallisch πίστευε στην ισότητα, στην ελευθερία και στα δικαιώματα των εργατών. Όταν η
κυβέρνηση προσπάθησε να καταργήσει τα συνδικάτα και να περιορίσει τις ελευθερίες του λαού, εκείνος μαζί με άλλους εργάτες οργάνωσε εξέγερση για να αντισταθεί.

Η ιστορία ξεκινά δείχνοντας τη ζωή του Wallisch ανάμεσα στους εργάτες. Οι άνθρωποι γύρω του είναι κουρασμένοι και φοβισμένοι, αλλά ο ίδιος τους ενθαρρύνει να μη σκύψουν το κεφάλι. Όταν ξεσπά η εξέγερση των εργατών, ο Wallisch γίνεται η φωνή και το σύμβολο του αγώνα τους. Όμως η κυβέρνηση απαντά με βία: στρατιώτες και αστυνομία καταστέλλουν το κίνημα. Οι επαναστάτες
χάνουν τη μάχη, πολλοί φυλακίζονται ή σκοτώνονται.

Ο Wallisch προσπαθεί να ξεφύγει, αλλά συλλαμβάνεται. Στη δίκη του, δεν ζητά έλεος, υπερασπίζεται τις ιδέες του και δηλώνει πως πάλεψε για δικαιοσύνη. Παρά τη γενναιότητά του, καταδικάζεται σε θάνατο και εκτελείται το 1934.

Το έργο παρουσιάζει αυτή την ιστορία μέσα από τραγούδια, αφηγήσεις και διαλόγους. Θέλει να κάνει το κοινό να σκεφτεί τι σημαίνει να υπερασπίζεσαι το δίκαιο, ακόμα κι αν χάσεις. Οι εργάτες και ο χορός μιλούν για τον Wallisch μετά τον θάνατό του, δείχνοντας πως η ιδέα του δεν πεθαίνει μαζί του.

Στο τέλος το έργο γίνεται ένα μήνυμα ελπίδας και αντίστασης — μια υπενθύμιση ότι ακόμα και ένας άνθρωπος μπορεί να εμπνεύσει πολλούς να παλέψουν για έναν πιο δίκαιο κόσμο.

Στις 31 Οκτωβρίου 2025 οι μαθητές/τριες του Α ́2 του 1ου Πρότυπου ΓΕΛ Μανόλης Ανδρόνικος γνώρισαν στο πλαίσιο του μαθήματος των Γερμανικών το έργο του Bertolt Brecht «Καντάτα για τον Κόλομαν Βάλις» και το ποίημα «Όποιος σπίτι μένει». Άκουσαν το ποίημα, το διάβασαν και το μετέφρασαν στα Ελληνικά. Στη συνέχεια σε ομάδες και με συντονιστή έναν μαθητή/τρια συζήτησαν για τα μηνύματα και τις ιδέες του ποιήματος με βάση συγκεκριμένες ερωτήσεις. Τέλος κατέγραψαν και παρουσίασαν τις σκέψεις τους.